22.04 - Podstawy fotografii - jak działa aparat fotograficzny i jak robić nim zdjęcia? - wykład
Pierwsze spotkanie Pracowni Fotografii na Fyrtlu Główna w tym sezonie poświęcone będzie podstawowej wiedzy technicznej związanej z fotografią.
Na przykładach wyjaśnione zostanie działanie materiałów światłoczułych, aparatów cyfrowych, a także podstawowe parametry decydujące o wyglądzie wykonywanej fotografii: czas, przysłona, czułość. Spotkanie jest skierowane przede wszystkim do osób, które chcę lepiej zrozumieć działanie aparatu fotograficznego (nawet tego w smartfonie!) lub dopiero chciałyby się stać posiadaczami aparatu, który pozwoli im zgłębiać tajniki fotografii.
13.05 - Klisze, Zenity i Heliosy - jak rozpocząć przygodę z fotografią tradycyjną? - wykład i warsztat
27.05 - Fotolab we własnej łazience - jak samodzielnie wywoływać klisze fotograficzne? - warsztat
02.06 lub 09.06 - Z kliszy do komputera - przechowywanie i skanowanie negatywów - warsztat
Wykopaliście karton pełen zapomnianych rodzinnych negatywów lub zostaliście świeżymi pasjonatami fotografii tradycyjnej i właśnie produkujecie kilometry błony fotograficznej pełnej obrazów? Świetnie!
Teraz nadszedł czas, aby te fotografie, rodzinne, artystyczne lub pamiątki z Waszych podróży, zostały zarchiwizowane oraz, co równie ważne, żebyście mogli się nimi podzielić ze światem! Wydaje się, że to nic trudnego w czasach internetu, Facebooka i Instagrama, ale... jak przenieść "analogowy" obraz, złożony z kryształków soli srebra na kawałki plastikowej taśmy, "do sieci"?! Tani skaner z marketu, drogi skaner dedykowany do fotografii, powierzenie skanowania fotolabowi, a może... macie już skaner w domu, tylko jeszcze o tym nie wiecie?
Podczas nadchodzących zajęć Pracowni Fotografii dowiecie się jak archiwizować i przechowywać negatywy, a także jak własnoręcznie dokonywać ich digitalizacji (skanowania) bez użycia kosztownego sprzętu, zachowując pełną kontrolę nad procesem.
Dla chętnych - zachęcam do instalacji darmowego oprogramowania Darktable oraz zajrzenia do poradników - link poniżej!
13.06 lub 20.06 - Fotografia w błękicie pruskim - cyjanotypia - warsztat
Podczas kolejnego spotkania Pracowni Fotografii sięgniemy po jedną z najstarszych technik fotografii: cofniemy się do roku 1843, wymieszamy żelazicyjanek potasu z cytrynianem amonu żelaza, a do powstawania fotografii niezbędne okażą się promienie słońca...
Odrobina alchemii, magii, wysokogramaturowego papieru i nowoczesnych technologii - z ich połączenia będą powstawać obrazy o odcieniu niepowtarzalnego, głębokiego błękitu.
Cyjanotypia początkowo służyła do dokumentowania odkryć botanicznych, a nieco później do tworzenia rysunków technicznych (na zawsze już przylgnęło do nich anglojęzyczne określenie "blueprint"!). Podczas warsztatów technika ta posłuży nam jednak do wykonywania odbitek dowolnych fotografii, a co najważniejsze - uczestnicy będą mogli doświadczyć tego wspaniałego procesu własnoręcznie!
lipiec - Brąz Vandyke - warsztat
Camera obscura - własnoręczna budowa aparatów otworkowych
Luksografia - fotografia bez aparatu
Podstawy obróbki zdjęć i zarządzania kolorami - wykład/warsztat
Fotospacer
Podsumowanie cyklu warsztatów - prezentacja prac w formie pokazu slajdów
Uwaga - terminy i tematyka spotkań mogą ulegać modyfikacjom. Najbardziej aktualne informacje znajdziecie na Facebooku Fyrtla Główna!
Wszystkim uczestnikom Pracowni Fotografii polecam legalne, darmowe oprogramowanie do obróbki zdjęć Darktable.
Oprogramowanie można znaleźć na stronie: https://www.darktable.org/
Interfejs może się wydawać z początku skomplikowany, dlatego na początek polecam poradniki.
Oficjalny tutorial w języku angielskim: https://www.darktable.org/2025/12/darktable-5.4-beginner-workflow/
Kurs na YouTube w języku polskim: https://www.youtube.com/watch?v=KalKYiIjuVw&list=PLp_CknBBvYU8npLTWBL7Pfkq9wfkY7yDG
Tutorial dot. modułu AgX: [link wkrótce]
Tutorial dot. modułu Negadoctor: [link wkrótce]
Tutorial "Flat field correction:
https://bog.0b.ee/2025/06/11/correcting-negatives.html
Do przygotowania cyjanotypii konieczne są następujące odczynniki: żelazicyjanek potasu oraz cytrynian amonu żelaza.
Odczynniki należy wymieszać z wodą w dwóch oddzielnych butelkach.
"Roztwór A" to 100g cytrynianu amonu żelaza rozpuszczone w 400ml wody.
"Roztwór B" to 40g żelazicyjanku potasu rozpuszczone w 400ml wody.
Bezpośrednio przed użyciem (nałożeniem na papier) mieszamy potrzebną ilość emulsji poprzez dodanie do siebie jednakowych ilości roztworu A oraz B.
Emulsję należy nakładać na papier akwarelowy bardzo cienko, przed naświetleniem odczekać aż nałożona emulsja wyschnie. Schnięcie musi przebiegać bez dostępu światła słonecznego!
Po naświetleniu papier należy dobrze wypłukać, aby usunąć pozostałości emulsji.
Żywotność odczynników w formie suchej (przed rozpuszczeniem w wodzie) jest praktycznie nieograniczona. Żywotność roztworów A i B przed ich zmieszaniem można ocenić na wiele miesięcy lub nawet lat. Żywotność roztworu roboczego (części A i B wymieszane razem) to jedynie kilka godzin - dlatego roztwory należy przechowywać oddzielnie i mieszać dopiero bezpośrednio przed użyciem.
Czas naświetlania należy dobrać eksperymentalnie. Jako wstępną wskazówkę można traktować, że czas naświetlania w pełnym słońcu to 2-5 minut, przy lekko pochmurnej pogodzie (słońce chwilami wychodzi zza chmur) 5-15 minut, przy pełnym zachmurzeniu (deszczowy dzień) co najmniej 20-30 minut.
Do pracy z cyjanotypią nie potrzebujemy zaciemniać pomieszczenia całkowicie - wystarczy jedynie zadbać o brak światła słonecznego. Emulsja jest wrażliwa przede wszystkim na światło ultrafioletowe, więc można bezpiecznie pracować z nią przy nieco przygaszonym oświetleniu (np. niezbyt mocna lampa).
Zadanie dla chętnych ;)
Istnieje możliwość zmiany barwy cyjanotypii po jej wykonaniu za pomocą techniki tonowania. Wykonaną cyjanotypię zanurzamy w barwniku, który zmienia jej kolorystykę. Może być to na przykład czarna lub zielona herbata, kawa, wino.
Dodatkowym, opcjonalnym krokiem jest wybielanie, usuwające część błękitnego barwnika.
Oba procesy bardzo dobrze opisane są na poniższej stronie internetowej:
https://www.alternativeprocesses.org/post/toning-cyanotypes